Προφυλακτικά και Μετάδοση του Ιού του Aids
(30 Σεπτεμβρίου 1994)


Η εξάπλωση της μόλυνσης με τον ιό του AIDS εξαρτάται από την πιθανότητα μετάδοσης του κατά τη σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών και γυναικών. Παγκοσμίως, η πλειοψηφία των περιπτώσεων μόλυνσης με τον ιό του AIDS προέρχεται από ετεροφυλοφιλική επαφή και οποιαδήποτε παρέμβαση μειώνει τον κίνδυνο της ετεροφυλοφιλικής μετάδοσης πρέπει να εξετάζεται σαν δυνητικά σωτήρια. Διάφορες μελέτες έχουν εκτιμήσει τη συχνότητα της μόλυνσης με τον ίο του AIDS στους συντρόφους των μολυσμένων με AIDS ατόμων και τους παράγοντες κίνδυνου της σεξουαλικής μετάδοσης του ίου. Εν τούτοις λίγες από αυτές ήταν μακροχρόνιες.

Aν και η χρήση προφυλακτικών είναι ακόμα η μόνη διαθέσιμη μέθοδος πρόληψης της μόλυνσης με τον ίο του AIDS σε άτομα τα οποία έχουν σεξουαλική σχέση με μολυσμένους με AIDS συντρόφους, η αποτελεσματικότητα των προφυλακτικών στη πρόληψη της μόλυνσης δεν ήταν επακριβώς γνωστή. Η συχνότητα της ρήξης των προφυλακτικών κατά την κολπική επαφή εκτιμάται περίπου σε 1%, αλλά οι περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής μετάδοσης στα ζευγάρια τα οποία χρησιμοποιούν προφυλακτικά σχετίζονται μάλλον με ασυνέπεια στη χρήση των προφυλακτικών παρά σε αποτυχία της μεθόδου αυτής καθεαυτής.

Ανάλυση των στοιχείων από μια πρόσφατη πολυκεντρική ευρωπαϊκή μελέτη η οποία περιελάμβανε 378 ζευγάρια στα οποία ο ένας σύντροφος ήταν θετικός στον ίο του AIDS και ο άλλος αρνητικός, έδειξε τα εξής:
Από τα 378 ζευγάρια, 256 (67,7%) συνέχισαν να έχουν σεξουαλικές σχέσεις, 48 (12,7%) διέκοψαν τις σεξουαλικές σχέσεις μέσα σε τρεις μήνες από την πρώτη επίσκεψη και 74 (19,6%) χάθηκαν κατά την περίοδο της παρακολούθησης.
Από τα 256 ζευγάρια τα οποία συνέχισαν να έχουν σεξουαλικές σχέσεις για περισσότερο από τρεις μήνες μετά την ένταξη τους στη μελέτη, μόνο 124 (48,4%) χρησιμοποιούσαν προφυλακτικά με συνέπεια για κολπική και πρωκτική επαφή. Σε αυτά τα ζευγάρια κανείς από τους οροαρνητικούς συντρόφους δεν μολύνθηκε με τον ίο του AIDS , παρά τις συνολικά περίπου 15.000 περιπτώσεις επαφής. Μεταξύ των 121 ζευγαριών τα οποία χρησιμοποιούσαν προφυλακτικά με ασυνέπεια, ο ρυθμός ορομετατροπής του συντρόφου από αρνητικό σε θετικό ήταν 4,8 ανά 100 άτομα τον χρόνο. Έντεκα ζευγάρια αρνήθηκαν να απαντήσουν στο ερώτημα για τη χρήση των προφυλακτικών. Ο κίνδυνος μετάδοσης αυξανόταν όταν ο σύντροφος βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο μόλυνσης με τον ίο του AIDS και όταν υπήρχε λοίμωξη του γεννητικού συστήματος στον αρνητικό για τον ίο του AIDS σύντροφο. Το τράβηγμα για να αποφευχθεί η εκσπερμάτωση στον κόλπο είχε προστατευτική επίδραση στις μη μολυσμένες γυναίκες.

Τα αποτελέσματα αυτά είναι σημαντικά για τρεις λόγους, πρώτον, αποδεικνύουν ότι στην Ευρώπη ακόμα και μεταξύ ζευγαριών τα οποία έχουν επανειλημμένα ενημερωθεί ότι εκτείθενται στον ίο του AIDS, περίπου τα μισά συνεχίζουν να έχουν σεξουαλικές σχέσεις χωρίς προστασία. Δεύτερον, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι στα ζευγάρια τα οποία χρησιμοποιούν προφυλακτικό με ασυνέπεια παραμένει σημαντικός κίνδυνος λοίμωξης. Τρίτον, τα στοιχεία της μελέτης παρέχουν ενδείξεις για την προστατευτική δράση των προφυλακτικών σε άτομα τα οποία γνωρίζουν ότι εκτίθενται στον ιό του AIDS.
Η δυσκολία στη συμμόρφωση για τη χρήση προφυλακτικών ακόμα και σε ομάδα ατόμων επιστημονικής μελέτης θα πρέπει να μας προβληματίσει με δεδομένη την υπεροχή των προφυλακτικών στην πρόληψη μετάδοσης του ιού του AIDS. Οι άνθρωποι χρειάζονται εναλλακτικές λύσεις στην προσπάθεια μείωσης του κινδύνου για λοίμωξη, αλλά κάθε μέθοδος χρειάζεται απόδειξη της αποτελεσματικότητάς της. Η προσέγγιση του ποοβλήματος συμπεριλαμβάνει τον έλεγχο των σεξουαλικά μεταδιδομένων νοσημάτων, την ανάπτυξη κολπικών μικροβιοκτόνων, την παραγωγή εμβολίων, όπως επίσης παρεμβάσεις σε θέματα συμπεριφοράς.

Πρέπει τώρα να έχουμε μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι τα προφυλακτικά πράγματι μπορούν να σώσουν ζωές, αλλά το μήνυμα της ευρωπαϊκής μελέτης πρέπει επίσης να είναι η ενίσχυση των προσπαθειών για την ανάπτυξη και εφαρμογή και άλλων δραστικών μεθόδων για την πρόληψη της μετάδοσης του ιού του AIDS.