0 αρχαιότερος γνωστός λίθος του ουροποιητικού συστήματος ανάγεται στα 4.800 π.Χ. περίπου και βρέθηκε στις αρχές του αιώνα μας ανάμεσα στα οστά της λεκάνης ενός νέου άνδρα σε τάφο της προδυναστικής εποχής στην Ανω Αίγυπτο.Η πρώτη δε ένδειξη λιθίασης νεφρού είναι τέσσερεις λίθοι που βρέθηκαν απέναντι από τον δεύτερο οσφυϊκά σπόνδυλο σε τάφο της 4ης δυναστείας (περίπου 3.000 π.Χ), από τους οποίους, ο μεγαλύτερος ήταν οξαλικός.
Είναι γνωστή η απαγόρευση του Ιπποκράτη για χειρουργική αφαίρεση των λίθων και η έμφαση που έδινε σε υγιεινοδιαιτητικά μέτρα, ο δε Γαληνός, ήδη από εκείνη την εποχή αναγνώριζε σαν παράγοντες κινδύνου την κληρονομικότητα, τη φυλή, το κλίμα, τη δίαιτα, το πόσιμο νερό και την κατανάλωση οινοπνεύματος.

Εν τούτοις, παρά την μακραίωνη ιστορία της λιθίασης, η μεγάλη έξαρση στην έρευνα για την παθογένεια της παρατηρείται τα τελευταία 25 χρόνια και ο κυριότερος λόγος είναι ότι η συχνότητά της έχει αυξηθεί σημαντικά. Υπολογίζεται στο 1-3% του γενικού πληθυσμού, ενώ φθάνει το 15-20% σε άνδρες μέσης ηλικίας. Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο από επιδημιολογικής πλευράς είναι ότι μέσα σ'αυτή την εκατονταετία έχει αλλάξει η τοπογραφία της και από λιθίαση του κατώτερου έχει μετατραπεί σε λιθίαση του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος στις ανεπτυγμένες χώρες. Τέλος ένα ακόμα στοιχείο, το οποίο έδωσε ώθηση στην έρευνα είναι ότι, εφόσον δεν ληφθούν προληπτικά μέτρα, η νόσος υποτροπιάζει στο 70-80% των ασθενών.
Ολες οι ενδείξεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η νεφρολιθίαση είναι νόσος πολυπαραγοντική και ότι διάφοροι προδιαθεσικοί παράγοντες, που αφορούν είτε τον ίδιο τον ασθενή(φύλο,ηλικία,κληρονομικότητα κλπ),είτε το περιβάλλον του (επάγγελμα, κλίμα, δίαιτα κλπ), δημιουργούν παράγοντες κινδύνου που έχουν σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία λίθων.
Από τα τέσσερα είδη λιθίασης, ανάλογα με τη σύσταση των λίθων, οι κατά πολύ συχνότεροι(70-80%) είναι οι λίθοι ασβεστίου-και ιδίως οξαλικού-ενώ οι λίθοι εναμμωνίου φωσφορικού μαγνησίου(λοιμώξεως), ουρικού οξέος και κυστίνης αντιπροσωπεύονται με πολύ μικρότερα ποσοστά.

Η συντηρητική θεραπευτική αγωγή αποσκοπεί κυρίως στο να προλάβει ή έστω να ελαττώσει τους παράγοντες κινδύνου δημιουργίας λίθου και δύο είναι οι πιο σημαντικοί: η ελάττωση του όγκου των ούρων και η αύξηση της πυκνότητας του ή των δυσδιάλυτων αλάτων.
Επομένως,η βάση της συντηρητικής αγωγής σε κάθε είδος λιθίασης είναι η αύξηση του όγκου των ούρων δηλαδή της διουρήσεως ακόμα και κατά την διάρκεια της νύχτας. Η επίτευξη ικανοποιητικού αποτελέσματος απαιτεί διούρηση περισσότερο από δύο λίτρα το 24ωρο,ανάλογα με το είδος της λιθίασης.Η πρόσληψη άλλων υγρών εκτός από νερό πρέπει να αποφεύγεται.

Αφού η νεφρολιθίαση είναι χρονία νόσος,οι διαιτητικοί περιορισμοί θα πρέπει να είναι ρεαλιστικοί. Μετά την επισήμανση της υψηλής συχνότητας της υπεραβεστιουρίας στη λιθίαση από ασβέστιο, η ελάττωση της προσλήψεως γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλη έκταση. Η αυξημένη πρόσληψη ζωικών πρωτεϊνών προκαλεί αυξημένη αποβολή ουρικού και ασβεστίου στα ούρα, δηλαδή παράγοντων που θεωρούνται ότι προάγουν την νεφρολιθίαση. Επίσης,έπειδη η νεφρική αποβολή ασβεστίου αυξάνει με την επιπλέον αποβολή νατρίου στα φυσιολογικά άτομα, συνιστάται περιορισμός του άλατος της τροφής.Συμπερασματικά,αν η διαιτητική αγωγή περιλαμβάνει πολύ νερό, λίγα γαλακτερά και περιορισμό των πρωτεϊνών και του νατρίου της τροφής, είναι δυνατόν να προφυλάξει ένα σημαντικό ποσοστό ατόμων λιθιασικών ή με προδιάθεση στη λιθίαση ασβεστίου. Η σημασία του περιορισμού των γαλακτοκομικών προιόντων και κατ'επέκτασιν του ασβεστίου της τροφής είχε δημιουργήσει προβληματισμούς διότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπεροξαλουρία από αυξημένη εντερική απορρόφηση οξαλικών. Σε πρόσφατη μελέτη βρέθηκε ότι αυξημένη πρόσληψη ασβεστίου με την τροφή όχι μόνο δεν αυξάνει αλλά αντίθετα ελαττώνει τον κίνδυνο νεφρολιθίασης. Φαίνεται, λοιπόν ότι ο εφηβικός γέροντας, όπως χαρακτηρίστηκεσε πρόσφατη ανασκόπηση η νεφρολιθίαση, έχει ακόμα πολλές άγνωστες πτυχές.

πίσω στις "Αμφισβητήσεις"